Okrugli sto: U susret novom statusu gradova u Srbiji – realnost i potrebe
PALGO centar
U ponedeljak, 23. aprila 2007. u Sava centru je održan okrugli sto na temu „U susret novom statusu gradova u Srbiji – realnost i potrebe“ (agenda skupa). Kao osnovu za diskusiju PALGO centar je pripremio zbornik radova za koje su tekstove napisali Borislav Stojkov – Status grada, decentralizacija i policentričnost Srbije; Vladimir Todorić – Ustavni okvir za decentralizaciju – pretpostavke i mogućnosti; Snežana Đorđević – Status, nadležnosti i politička organizacija gradova; Dejan Milenković – Položaj i nadležnosti grada u sistemu lokalne samouprave; Jelena Jerinić – Mogući koraci reforme teritorijalne organizacije u Srbiji; Dušan Vasiljević – Mogući elementi za utvrđivanje statusa grada kao oblika jedinice lokalne samouprave; Ksenija Petovar – O kriterijumima definicije grada; Branislav Stipanović – Položaj gradova u sistemu finansiranja lokalne samouprave u Srbiji; i Miroslav Prokopijević – Perspektiva transformacije gradskih komunalnih sistema u Srbiji – trenutno stanje, moguće promene.
Zbornik radova možete preuzeti ovde.
Na okruglom stolu su pored autora zbornika radova bili prisutni predstavnici opština, predstavnici gradske uprave grada Beograda i pojedinih međunarodnih organizacija i drugi stručnjaci (lista prisutnih).
U živoj i dinamičnoj diskusiji koja je pratila okrugli sto, autori i pozvani učesnici su izneli čitav niz predloga i sugestija koje se odnose na budući status gradova. Veliki broj učesnika je ukazao na potrebu daljeg podsticanja ove teme u javnosti, naročito zato što Predlog zakona o teritorijalnoj organizaciji, usvojen od strane tehničke Vlade krajem decembra 2006. godine, nije prošao nikakvu javnu raspravu. Takođe, veliki broj učesnika je stavio akcenat na odnos regionalizacije i položaja gradova nakon donošenja novog Ustava Republike Srbije.
Zaključci skupa su sledeći:
- 1. Kada se govori o regionalizaciji Srbije vrlo je važno imati u vidu sledeće teme: optimalno korišćenje resursa, prevazilaženje disproporcija u regionalnom razvoju, artikulisanje interesa, jačanje teritorijalnog kapitala.
- 2. Kriterijumi za dobijanje statusa grada utvrđeni Predlogom zakona o teritorijalnoj organizaciji nisu uvažili realnosti i potrebe i ne predstavljaju pouzdan osnov za utvrđivanje statusa grada, pri čemu su učesnici naročito osudili nedostatak održavanja stručne javne rasprave o ovom Predlogu pre njegovog upućivanja Narodnoj skupštini;
- 3. Pitanje statusa gradova, ali i teritorijalne organizacije u Srbiji je usko povezano sa NUTS sistemom – Nomenklaturom statističkih teritorijalnih jedinica Evropske unije i Srbija mora težiti ovom sistemu u nastavku procesa pridruživanja Uniji; Srbija ima dobro raspoređen policentrični sistem naselja, ali isključivo kao morfološku činjenicu, dok politika policentrizma kao takva ne postoji. Strategija decentralizacije je neophodan dokument.
- 4. Ustav Srbije je propustio da utvrdi izvorne nadležnosti grada Beograda i gradova, kao što je to učinjeno sa opštinama kao jedinicama lokalne samouprave, čime se ne ide u susret naraslim potrebama stanovništva koji žive u gradovima; Pored statusa, gradovi kroz reformu Zakona o teritorijalnoj organizaciji i Zakona o lokalnoj samoupravi moraju dobiti širi krug (prenete) nadležnosti u odnosu na opštine kao jedinice lokalne samouprave; a prilikom utvrđivanja statusa gradova moralo se voditi više računa o ravnomernom regionalnom razvoju Srbije.
- 5. Podržan je stav Predsedništva SKGO da Predlog zakona o teritorijalnoj organizaciji Srbije treba povući iz procedure, kako bi se došlo do sveobuhvatne strategije suštinske decentralizacije. Zaključak je i da postoji osnov da znatno veći broj opština dobije status grada pošto se ponude ubedljiviji kriterijumi i uslovi.
Informacije, priloge i tekstove sa ove konfrencije preneli su u svojim emisijama i javnim glasilima PG Mreža, Agencija Beta, dnevni list Danas, Radio Beograd 202, a jedna emisija Evroneta (emitovana 15. maja 2007.) u potpunosti je bila posvećena pitanjima pokrenutim na ovom skupu.
Prilog Evroneta na temu statusa gradova (41 Mb)
Ovaj projekat je podržao Fond za otvoreno društvo (iz Beograda).
Period realizacije celine projekta: od 1. februara 2007. do 30. aprila 2007. godine.
Štampaj